حسن صباح – حجت اعظم و رستاخيز الموت

اين حجت اعظم همان”سيدنا” حسن   صباح است که سي و دو سال بعد از ناصر خسرو به ديدار هشتمين خليفة فاطمي المستنصربالله به مصر رفت و لقب “سيدنا” و “حجت اعظم” را از جانب او به دست آورد . حسن بن علي بن جعفر بن حسين بن محمد بن صباح از قبيلة حمير مربوط به اميران قديم در يمن است .   وي دربين سالهاي (410–420) هجري تولد و بعد از 35 سال حکومت در داخل دولت سلجوقيان که مقرحکمروايي اوقلعة تسخيرناپذير اله موت بود، بعد از عمر نزديک به صد سال در 518 هجري پدرود حيات گفت.

علي، پدر حسن مرد فاضل و روشندل بود و فرزند را به راستکاري رهنمون گشت و براي کسب کمال به نيشاپور نزد امام “موفق” که از معلمان مشهور زمان و اهل حديث بود، فرستاد. حسن از هفت ساله گي آغاز به کسب دانش کرد و تا به هفده ساله گي بر مذهب پدران خويش شيعة امامييه «اثناعشري» با قي بود و به تحصيل دانش زمان خود پرداخت. به روايتي حسن با دو شخصيت ممتاز «نظام الملک» و «عمر خيام» در مدرسة امام “موفق” همدرس بوده است. ميگويند که اين سه شاگر پر نبوغ در دوران شاگرد بودن با همديگر عهد بسته بودند که اگر هر کدام به جايي برسند، بر ديگري پشتيبان و مدد گار باشند. بعد از فراغت، نظام الملک به وزارت الپ ارسلان و ملک شاه سلجوقي رسيد. به عمرخيام مساعدت هاي مالي کرد تا او به مطالعات علمي سر گرم شد. نظام الملک سالانه ده هزار دينار از ماليات نيشاپور به عمر خيام معاش مستمري مقرر داشت.

حسن صباح از “ري” به نزد نظام الملک رفت و و فاي عهد پيشين را طلب کرد؛ نظام الملک حکومت ري را به او داد، ولي حسن راضي نشد. حسن توقع داشت که در کار وزارت، شريک وزير سلطان باشد